Artikelen

Biobased: onder je oksel en in je huis

BN DeStem

Willem Böttger pleit voor snelle omslag in de bouwwereld naar biobased materialen

Waarom kiezen weAfbeelding van het nieuwsartikel, open de pdf. vaak tóch voor de goedkope variant, terwijl de iets duurdere versie ons op de lange termijn veel mee oplevert? Wie denkt aan morgen, kiest voor duurzaam.

Grote onrust dit najaar na de tv-uitzending van Zembla over gemalen autobanden op kunstgrasvelden. Bij warm weer bleken er Poly Aromatische Koolwaterstoffen (PAK) vrij te komen. En die zouden schadelijk zijn voor de gezondheid van onze kinderen. De soms heftige reacties waren zeer begrijpelijk. De gezondheid van onze kinderen staat dicht bij ons en is concreet. Lees meer

10 Beautiful Biobased Materials

decospan matrialenTeam Materia:

Bij de productie van beton komt veel CO2 vrij. Afgedankt plastic vervuilt onze oceanen. Ondertussen eindigen natuurlijke materialen die worden gezien als landbouwafval op de stortplaats, terwijl ze een uitstekende basis voor innovatieve materialen kunnen zijn.

De 10 materialen hieronder laten zien dat biobased materialen, de materialen van de toekomst zijn. Dat kunnen oude materialen en materiaal innovaties zijn op basis van wol, kurk, zeegras, hout of een ander natuurlijk materiaal.

Ontdek met Materia de prachtige wereld van biobased materialen.

Wandbekleding van oude jeans

vezels van oude spijkerbroeken

Onder de naam Denimtex brengt schilder- en vast- goedonderhoudbedrijf Gebr. Van der Geest een circulaire wandbekleding  op  de markt.  Textielrecycler Frankenhuis produceert hiervoor de basis: oude jeans en ander afgedankt textiel. Met dit decoratief en geluidwerend ‘behang’ wordt ingespeeld op de groeiende vraag naar circulaire bouwproducten.

Deze nieuwe innovatie is een decoratieve en geluidwerende wandbekleding, gemaakt van vezels van afgedankte spijkerbroeken óf oud textiel.

Lees meer

Bouw Kenniscentrum Biobased Economy

Artist impression van het kenniscentrum biobased economyOOSTERWOLDE – Muren van hennepbeton, een houten constructie en gevels, een lemen vloer, stopcontacten van mais en een interieur met veel biologische materialen. Het kenniscentrum Biobased Economy in Oosterwolde doet haar naam eer aan. Paul de Ruiter Architects presenteerde dinsdagavond de ontwerptekeningen, van dit nieuwe BREEAM Outstanding project, aan de gemeenteraad van Ooststellingwerf. 

Dit artikel is overgenomen van de Heereveense courant op 01-02-2017

Lees meer

Gevelrenovatie met stro bij sporthal De Roomly te Udenhout

Acht studenten van Avans Hogeschool zijn 25 januari begonnen met het isoleren van sporthal de Roomley in Udenhout. Ze gebruiken daarbij stro als materiaal. Sporthal Roomley met stro

De sporthal Roomley te Udenhout moest gerenoveerd worden. De gemeente Tilburg heeft daarbij de studenten van de minor architectuur, op Avans Hogeschool gevraagd om voorstellen te doen voor deze renovatie met als hoofdmateriaal stro.
Lees meer

Interreg Vlaanderen-Nederland ‘Growing a Green Future’

Biobased economy krijgt duw in de rug dankzij investering van ruim 2.2 miljoen euro

interreg_Vlaanderen-Nederland_PANTONE

Interreg Vlaanderen-Nederland keurt opnieuw één nieuw project goed. In navolging van ‘Groene Grondstoffen’ uit Interreg IV zet ‘Growing a Green Future’ het gebruik van lokaal geteelde biomassa zoals vlas en miscanthus verder op punt. Met deze goedkeuring wordt, inclusief cofinanciering, in totaal ruim 1.9 miljoen euro in de Vlaams-Nederlandse grensregio geïnvesteerd. Hiervan komt 938.500 euro uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO).

Lees meer

Nieuwsbrief CoE BBE – december 2016

d-coebbe_nationaal

Onderwerpen in deze Nieuwsbrief

  • Kom kijken in de Biobased Pop-up store in Bergen op Zoom
  • De eigenschappen en toepassingen van schimmeldraden
  • Brandnetels als groene grondstof
  • Biobased brug officieel geopend!
  • Lectoraat Biobased Products erkend als MBO leerwerkplek
  • Praktijkgericht onderzoek biobased economy in kaart

Lees de nieuwsbrief online

Circulair bouwen 

In Nederland wordt veel gebouwd, gerenoveerd en gesloopt. Dit zorgt voor veel materiaalgebruik. Ook fossiele brandstoffen raken op.

Circulair en biobased bouwen zijn duurzame oplossingen. Ze scheppen economische kansen en verbeteren het binnenmilieu in gebouwen.

Lees meer

CoE BBE stapt in EcoBouw Nederland

ecobouwEcoBouw Nederland is de opvolger van de succesvolle Green Deal Biobased Bouwen. Ecobouw NL is bijvoorbeeld initiatiefnemer voor de Biobased Woning die volgende week te zien is op de Wereldhavendagen.

CoE BBE was al deelnemer in de Green Deal en treedt toe als kennispartner in Ecobouw NL. Natuurlijk vanwege de link met het lectoraat Biobased Bouwen (lector Willem Böttger en onderzoekers van HZ en Avans) dat relevant onderzoek verricht voor de andere deelnemers (m.n. hennep, stro, bamboe, mycellium en biocomposieten) gericht op architectonische, constructieve, bouwfysische en algemene materiaal eigenschappen.

Lees meer …

In de gemeente Smallingerland komen 6 ecologisch gebouwde huurwoningen

huizen Drachtster CompagnieNa vele gesprekken, met de bewoners, dorpsbelang en de gemeente Smallingerland, is er uiteindelijk een plan gekomen voor de bouw van 6 ecologisch gebouwde huurwoningen.

De woningen worden dampopen gebouwd en bijna volledig opgetrokken uit “bio-based” materialen; hernieuwbaar in de ecologische kringloop, maar daarnaast ook nog een gezond binnenklimaat in je woning.

Drachtster Compagnie

Lees meer

Fullsize teststuk voor eerste biocomposiet voetgangersbrug van de wereld gereed

Fullsize teststuk voor eerste biocomposiet voetgangersbrug

Vijftig studenten van Avans Hogeschool bouwden een test-onderdeel van 2 meter voor een voetgangersbrug.

De uiteindelijke voetgangersbrug wordt 14 meter lang en is een wereldprimeur. In oktober wordt de brug geplaatst, over de rivier de Dommel, op het terrein van de TU Eindhoven. De brug is het resultaat van het 3TU-onderzoeksproject Lighthouse.
Lees meer

Material World

Afbeelding van artikel Material World Climate change urges the need to look further than only energy options.The use of building materials is a long neglected issue but will be the breaking point in the future.

Climate change and the COP21 conference of Paris 2015 will have a large impact on society. It is clear that wecannot continue on the fossil road as we have done inthe last century. This awareness is expressed in the contract thatwas signed by most of the countries in the world. One of theconsequences is that the industrial sector has to look for betteroptions than fossil-based materials and products. The change willbe in economic thinking – from linear towards circular.

Lees het hele artikel ‘Material World’ van Agrodome in Horizon 2020 publications

Aandacht voor biobased bouwen groeit

Zo, bent u bekomen van de crisis? Heeft u de magere jaren als bouwer overleefd? Zet u schrap, want een volgende storm staat onze sector te wachten. Er waait een duurzame wind, die stilaan in kracht toeneemt. En eerlijk gezegd, werkt hij verfrissend. Steeds meer opdrachtgevers kiezen bewust voor biobased en gezond bouwen. Het wordt tijd dat de sector dit ecologische alternatief omarmt.

door Halbe Vlietstra (*) | bron Duurzaam Gebouwd

Lees meer

Biocomposiet straatbank en tafel: Sustainable Design

èn een duurzame samenwerking tussen Waternet, Staatsbosbeheer en NPSP

Duurzaam biocomposiet uit restmaterialen
NPSP heeft samen met Waternet en Staatsbosbeheer een nuttige manier van hergebruik gevonden, biocomposiet op basis van restmaterialen (natuurvezel en calciet) . Het resultaat is een hoogwaardig en duurzaam product.
Lees meer

Biocoating onderzoek van Saxion wint internationale research award

Stephanie Rensink en Michael Sailer, onderzoekers van het lectoraat Innovatieve Technologie in de Bouw onder leiding van Mieke Oostra hebben een internationale research award gewonnen op het jaarlijkse IRG congres met hun poster over hun onderzoek naar de biocoating. Dit onderzoek wordt vanuit Tech For Future, Centre of Expertise HTSM Oost, ondersteund.
Lees meer

Hergroeibare huizen

Bouwen met bredere blik dan energieneutraliteit

Nu bouwers zich steeds minder kunnen onderscheiden met energieneutraal bouwen, zal biobased bouwen in de lift komen. Dat kan via de ‘traditionele’ route met hout, vlas en lijnolie, maar ook via de innovatieve route met piepschuim op basis van plantaardige olie en ‘versteende’ aubergineplanten.

lees het gehele artikel in Milieu Magazine april 2016Hergroeibare huizen (pdf)

Nederlands bedrijf bouwt duurzame villa van piepschuim

In Uden bouwt het Nederlandse bedrijf Q-vention een woning uit duurzaam piepschuim. Het materiaal bestaat uit polymelkzuur, dat uit gras wordt gewonnen.

Bij de realisatie van de woning in Uden gebruikt Q-vention EPS (piepschuim), een materiaal dat tot op heden wordt gemaakt van aardolie en veelal wordt gebruikt als isolatiemateriaal voor gebouwen. Het bedrijf zegt echter een milieuvriendelijke variant van EPS in te zetten om het huis in Uden te bouwen.

Lees meer

Weg vrij voor publiek aanbesteden van Biobased Producten

Beleidsaanbevelingen gepubliceerd

Vandaag publiceerde de Public Procurement werkgroep van de European Commission’s Expert Group for Bio-based Products 15 aanbevelingen voor het stimuleren van de opname van biobased producten in publieke aanbestedingsprogramma’s. Het rapport, dat werd gelanceerd op de BioEconomyUtrecht2016 stakeholder conferentie, stelt dat de voordelen wederzijds zijn.

Publieke aanbesteders krijgen toegang tot groenere, duurzamere, fossiele grondstof vrije producten, terwijl de biobased economy een impuls krijgt door toegang tot een markt die goed is voor bijna 20% van alle inkoop in de EU. Dit stelde Peter Schintlmeister, Life Science Expert van het Federale Ministerie van Wetenschap, Onderzoek en Economie in Oostenrijk en voorzitter van de Expert Group.

Lees meer

Opening bio-based huis door minister Kamp op de Innovatie expo

Innovatie_expo_biobased_woning

Tijdens de innovatie expo op donderdag 14 april 10.00 in Amsterdam, wordt het bio-based huis geopend door minister Kamp. Het bio-based huis is een initiatief vanuit de Green Deal Biobased Bouwen en de opvolger daarvan Stichting Ecobouw Nederland met als trekker Patrick Schrevers. Samen met een veertigtal bedrijven en kennisinstellingen is dit concept verder ingevuld als een van de vele mogelijkheden die bio-based bouwen te bieden heeft voor bewoners en gebruikers van gebouwen.

Het bio-based huis is te vinden op het “Build environment en finalist challenge” plein. Op dit plein worden innovatieve oplossingen getoond met het oog op de gebouwde omgeving. Innovaties in de bouw zoals circulaire bouw, bio-based bouwen en oplossingen voor water in de stad vinden hier een plek. Ook presenteren de finalisten van de Challenge hier hun Stad van de Toekomst.

Lees meer op www.innovatie-estafette.nl  Externe link
Een uitgebreide beschrijving van het bio-based huis is te vinden op funda. Externe link

Biobased bouwen heeft de toekomst

8 april 2016, Biobased Economy

Kwaliteit van materialen, woonklimaat en het milieu gaan er zichtbaar op vooruit. Precies de zaken die overheid en consument belangrijk vinden. Neem als aannemer of bouwer een voorsprong op de concurrentie en begin nu met biobased bouwen. Bezoek tijdens de Innovation Expo op 14 april in Amsterdam het biobased demonstratiehuis. En bekijk hier de film over biobased bouwen.

In de video ontmoeten we Daan Bruggink, Patrick Schreven en Joris Tielens:

  • ‘Nu is hét moment om biobased te gaan bouwen. De vraag groeit enorm en Nederland beschikt over een uitstekende infrastructuur.’ – Daan Bruggink, architect en Biobased Boegbeeld
  • ‘Werknemers in de sector vinden het aangenaam met biobased materialen te werken.’ – Patrick Schreven, Biobased Bouwer
  • ‘We wonen in een biobased huis vanwege het aangename binnenklimaat en een bijdrage aan een duurzame wereld.’ – Joris Tielens, Biobased Bewoner

Lees meer op biobasedeconomy.nl Externe link

Biobased bouwmaterialen bij BNR bouwmeesters

30 maart 2016 op BNR nieuwsradio

Voor veel traditionele bouwmaterialen geldt: ze raken een keer op. Wat zou het handig zijn als de natuur ons materialen zou geven die door blijven groeien en die dus nooit opraken… Precies dat is de gedachte achter biobased bouwmateriaal. Dat kan zitten in een eenvoudig houten kozijn, maar je kan nog veel verder gaan.

BNR nieuwsradio praatte erover met: Fred van der Burgh, voorzitter van Stichting Agrodome. Een stichting die zich inzet om traditionele bouwmaterialen steeds meer de vervangen voor biobased bouwmaterialen; Daan Bruggink, architect en oprichter van ORGA architecten en Peter Fraanje, Directeur Nederlands Verbond Toelevering Bouw.

Op locatie: Albert Dun van Dun Agro in Groningen maakte de overstap naar hennep als bouwmateriaal.

Beluister de radiouitzending op www.bnr.nl Externe link

Biobased bijenpaviljoen Goffertpark Nijmegen

In het Nijmeegse Volkspark De Goffert realiseerde Frank Marcus Architecten een biobased bijenpaviljoen in opdracht van de gemeente Nijmegen. Het ontwerp laat het verschil tussen ‘bijentijd’ en ‘mensentijd’ zien: de ervaring en zichtbaarheid van tijd door bijen en mensen zijn er in verwerkt. Het toont daarbij het verschil in omgang met tijd door bijen en mensen, tussen ‘natuurlijke tijd’ en ‘culturele tijd’.

Geïnspireerd door de geleding van het lichaam van een insect heeft Marcus het bijenpaviljoen als een reeks ovale ruimtes op de middenlijn ontworpen. De zuidelijke gevel is de contactplaats voor parkbezoekers en zorgt voor zonlicht (energie) op de bijenkasten. Het gebouw is circulair en biobased gerealiseerd; alle materialen zijn herbuikbaar en nagroeibaar. “De dimensionering van het gevelhout is degelijk”, legt Marcus uit, “maar de detaillering aan maaiveld en dakrand kwetsbaar. Dit vertaalt de kwetsbaarheid van de bij in onze tijd naar het houten gebouw in de publieke ruimte.”

In het interieur is de houten wand van berken multiplex en vuren houten staanders zichtbaar. Die voorziet in bergruimte voor honing en stalling van materieel en kleding. Het bijenpaviljoen wordt gebruikt door Imkervereniging Nijmegen en omstreken voor bijenvolken in het park en als bezoekers- en lesruimte.

Lees meer op Architectenweb.nl Externe link

Duurzaam hostel in natuurgebied De Brabantse Wal

In natuurgebied ‘de Brabantse Wal’ is recent het Stayokay-hostel opgeleverd. De ontwerpers van Personal Architecture hebben geprobeerd om het maximale uit de groene omgeving te halen. De natuur wordt letterlijk binnengehaald in het hostel in Bergen op Zoom. Met de demontabele houten draagconstructie en het gebruik van biobased- en hergebruikte materialen, vervult het gebouw haar belofte als duurzaamheidsicoon voor de stad Bergen op Zoom.

Daarnaast is door slim te schuiven met de bouwlagen ruimte ontstaan voor een beloopbaar heideterras. Meervoudig ruimtegebruik leverde de opdrachtgever een ruimtebesparing op van 25%.

Lees meer op De Architect Externe link

Biomassa van suikerriet vervangt cement in beton

Onderzoekers van de Spaanse Universitat Politècnica de València (UPV) en de Braziliaanse São Paulo State University vervingen het Portland-cement in beton door verbrande resten van suikerriet en slaagden er zo in om 30 procent minder gebruik te maken van het Portland-cement in de productie van beton. Daarmee is het beton niet alleen goedkoper, maar ook milieuvriendelijker dan regulier beton. 

Volgens de onderzoekers is Portland-cement het duurste en meest vervuilende ingrediënt van beton. De wetenschappers zeggen met de cementvervanger van verbrande suikerrietresten een duurzame oplossing te hebben gevonden voor het produceren van beton.

In het onderzoek kijken de wetenschappers naar hoe het as van verbrande suikerrietresten reageert op cement. Volgens de wetenschappers oogst Brazilië jaarlijks 650 miljoen ton suikerriet. De toppen en bladeren van het suikerriet worden echter als afval op het veld achtergelaten of verbrand tot as.

Lees meer op duurzaambedrijfsleven.nl Externe link

Wegvak uit bio-asfalt

In Zeeland ligt het eerste wegvak uit bio-asfalt: Sas van Gent heeft de primeur. Het bio-asfalt is een asfaltmengsel waarin een deel van de bitumen is vervangen door lignine, dat vrij komt bij de productie van papier en hout. Op dit moment wordt het grootste deel van de lignine verbrand, bij gebrek aan een beter doel. Maar onderzoekers van Wageningen ontwikkelden er in ruim anderhalf jaar met het Asfalt Kennis Centrum (AKC) een vervanger voor bitumen uit. Met Zeeuwse partners als aannemingsbedrijf H4A en Zeeland Seaports werd met het resultaat in juli een proefvlak aangelegd in het Zeeuwse Sas van Gent.

Het proefvak bij Sas van Gent is zo’n 70 meter lang en 3,5 meter breed. Het bio-asfalt is toegepast in een ruim 3,5 centimeter dikke toplaag, al kan er ook een onderlaag van gemaakt worden. Aankomende winter wordt onderzocht hoe het asfalt reageert op bijvoorbeeld dooi- en wegenzout. Lignine wordt echter geen algemene vervanger van bitumen, dat nodig blijft omdat het asfalt er flexibel door wordt.

Lees hier het hele artikel

Blog: Hennep uit Veghel

Vorige week zaterdag vond de buurtbarbecue van de Corsicalaan in Veghel plaats. En hoewel ik vrij laat arriveerde in verband met een eerdere vergadering, heb ik veel leuke gesprekken gevoerd met verschillende buren. Onze gastheer Antoon had een artikel uit de Telegraaf op tafel gelegd, over een door mij ontworpen woonhuis dat momenteel in Veghel gebouwd wordt. De buitenmuren worden opgetrokken uit een mengsel van kalk en hennep. En nee… dit is niet het hennep uit Veghel dat nog niet zo lang geleden in het nieuws was. 

Voor diegenen die het artikel uit de Telegraaf niet gelezen hebben: het gaat over de bouw van een vrijstaande woning met het uiterlijk van een zwarte schuur, waarbij het dak een groot overstek heeft. Kenmerkend zijn de houten spanten en kozijnen die een mooi contrast vormen met het zwarte hout van de gevel en het dak waar zwarte pannen op komen.

Het is het eerste woonhuis in Nederland dat met dit specifieke mengsel van hennep en kalk gebouwd wordt, maar dit wil niet zeggen dat het een onbekende bouwmethode is. In het buitenland worden er zelfs al gemeentehuizen, kantoren en scholen mee gebouwd. Ook is het bij uitstek geschikt voor renovatieprojecten.

De belangrijkste vraag die gesteld werd, en waar ik graag via deze weg een antwoord op wil geven, is de vraag: ‘Waarom?’, ‘Waarom bouw je op deze manier?’, ‘Waarom niet gewoon traditioneel metselen? Dan krijg je de garantie dat het er over 100 jaar nog staat.’ Mijn reden om te bouwen met deze materialen, en daarmee het antwoord op de veel gestelde vraag, is: gezondheid, comfort en milieu.

Lees meer

Jonge architecten bouwen plantaardig gebouw

In Almere bouwen jonge ondernemers aan een plantaardig gebouw: de Drijfveer. Het is de uitvalsbasis van de Urban Greeners, de jonge voorhoede van de Floriade 2022. Ontwerpers Noëlle Dorenbos en Koen Kaljee onderzochten welke bouwmaterialen er in de stad groeien en bouwen met hun team een innovatief, drijvend gebouw. Het gebouw bestaat voor 80% uit plantaardige materialen en kan vanaf nu bezocht worden. Eind dit jaar komt de ruimte beschikbaar.

De Drijfveer
Het gebouw ‘De Drijfveer’ ligt aan een groen eiland in het hart van Almere en biedt een weids uitzicht over het Weerwater naar het stadscentrum. Het is gebouwd uit de Almeerse materialen hennep, schapenwol en natuurlijk gekromde bomen. De ontwerpers combineren hierbij hi- en low-tech voor het ontwerp. Kaljee: “Plantaardig gebouwd, dat is uniek voor een drijvend gebouw! De Drijfveer wordt helemaal zelfvoorzienend: hij gaat energie opwekken, water zuiveren en afval verwerken.” Dankzij het flexibele ontwerp kan het ook voor diverse activiteiten gebruikt worden.

Lees meer op Bouwwereld.nl

 

Biobased bouwen in de spotlight

Biobased bouwen is hot. Ook de media besteden meer en meer aandacht aan deze duurzame manier van bouwen. Tijdens de bouwvak verschijnt Cobouw volgens een zomerschema. Elke week staat er online een ander actueel thema centraal. In de week van 10 t/m 14 augustus 2015 lieten columnisten hun licht schijnen over het onderwerp: biobased bouwen. Ook verscheen een aantal artikelen waarin biobased materialen de hoofdrol spelen.

Hieronder hebben wij de blogs en artikelen van deze week voor u op een rij gezet.

Lees meer

Oproep: Leveranciers gezocht voor biobased huis

Het ministerie van Economische Zaken zet tijdens de Innovatie-estafette (14 april 2016) een biobased huis neer. Leveranciers van producten die zouden passen in een biobased huis of huishouden kunnen zich nu aanmelden.

Met het Biobased Huis wil het ministerie laten zien hoe ver Nederland is in de biobased economy. In het Biobased Huis worden alle biobased consumentenproducten verzameld. Uiteindelijk zullen alle producten ook in een uitgebreide infographic verschijnen (biobasedeconomy.nl). Met behulp van deze infographic kunnen consumenten zien welke biobased producten nu al op de markt verkrijgbaar zijn. Op deze manier kunnen consumenten tevens betrokken worden in de transitie naar een Biobased Economy.

Meld u hier aan!

 

Biobased materialen: van nichemarkt naar mainstream

Het toepassen van (bouw)materialen van organische oorsprong is in de Europese gemeenschap een steeds belangrijkere beleidslijn. Maar hoe zorgen we nu dat het toepassen van biobased materialen van een nichemarkt de stap naar mainstream gaat maken?

Op het Grow2Build minisymposium Biobased bouwmaterialen ging Saxion, als G2B-partner, in gesprek met de bezoeker. Zij lieten zien dat het toepassen van biobased materialen toegepast kunnen worden en wat dit in de praktijk betekent. Zo is er veel onderzoek gedaan en er zijn veel initiatieven, maar hoe zorgen we nu dat het toepassen van biobased materialen mainstream wordt? En is er daarbij een verschil tussen de toepassing in gebouwen en in infrastructuur? Welke stappen moeten nog gezet worden in de keten, zodat opschaling daadwerkelijk mogelijk is? Wat vraagt dat van de markt, overheid en kennisinstellingen? Dit zijn enkele van de vragen die tijdens het symposium aan bod kwamen.

Kalkhennep uit Groningen kansrijk voor aardbevingsbestendig bouwen

Dat kalk een sterke flexibele eigenschap bezit, is alom bekend in de bouw. EcoBouwSalland, Hempflax en Sanger IBCT besloten, met steun van de NAM, te onderzoeken hoe 
woningisolatie van nieuwbouw met kalkhennep zich gedraagt wanneer de grond beeft. Eerdere tests wezen uit dat het product een lage elasticiteitsmodule heeft. Dat betekent dat het meegeeft in plaats van te scheuren. 

Zeker in Groningen zijn de mensen bekend met de flexibiliteit van kalk. Welke Groninger kent immers niet de bolstaande boerenschuren, opgetrokken uit bakstenen en kalksteenmortel? Deze muren groeien mee met de tijd en hebben geen dilatatievoegen. Als er een scheurtje in komt, trekt dat onder de invloed van regen en luchtvocht vaak vanzelf weer dicht.

Kalkhennepisolatie wordt samengesteld uit kalk, hennep en natuurzuivere additieven. EcoBouwSalland gebruikt cementvrije hydraatkalk, dat gedurende het productieproces minder wordt verhit dan hydraulische kalk en daarmee milieuvriendelijker is. De kalk wordt gemengd met hennephout, dat Hempflax in Oude Pekela op specificatie vervaardigt. Het additief is ontwikkeld door Wolf Jordan en bestaat uit mineralen, die de kalk een grotere aanvangssterkte geven, snel genoeg voor een vlotte bouwtijd.

Lees meer op Cobouw.nl Externe link

TED Talks: Why we should build wooden skyscrapers

Building a skyscraper? Forget about steel and concrete, says architect Michael Green, and build it out of wood.
It’s not only possible to build safe wooden structures (up to 30 stories tall and maybe higher), it’s necessary.

Michael Green wants to solve architecture’s biggest challenge: meeting worldwide housing demand without increasing carbon emissions.

Click here Externe link to see his TED talk.

 

Parijs in de race voor hoogste houten gebouw

De Canadese architect Micheal Greene is samen met de Franse bedrijven DVVD en REI France van plan om een 35 verdiepingen hoge duurzame wolkenkrabber te bouwen. De voorgestelde houten toren is volledig CO2-neutraal. Het plan voor de bouw van de wolkenkrabber in Parijs is ingezonden voor Réinventer Paris, een competitie voor innovatieve concepten die de stad duurzaam en toekomstbestendig moeten maken.

Lees meer op duurzaambedrijfsleven.nl Externe link

Strowijk Iewan officieel in gebruik

Begin mei werd in het Nijmeegse Lent de ecologische ‘strowijk’ Iewan officieel geopend. Deze wijk bestaat uit 24 sociale huurwoningen, die zijn opgetrokken uit stro, leem en hout.

Naast toepassing van deze milieuvriendelijke bouwmaterialen, is er in deze wijk ook op andere manieren verregaande aandacht voor ecologie. Zo zijn er verschillende toepassingen die hergebruik en energiebesparing stimuleren.

Lees meerExterne link

Iewan: een sociaal woningbouwproject van stro

In het voorjaar van 2014 kwam een droom voor een groep mensen uit de omgeving van Nijmegen en Arnhem uit: de bouw van 24 sociale huurwoningen van stro ging van start. Nadat zij in 2008 de koppen bij elkaar staken om plannen voor een strobouw project te smeden, werd circa zes jaar na dato aan de Waal in Lent een sociaal woningbouwproject van stro gerealiseerd.

Deze video Externe link geeft in het kort weer hoe het voorbereidingstraject én het bouwproces eruit gezien hebben.

Circulair werken met focus op biobased productontwikkeling

De circulaire economie, we hebben er veel over te zeggen. Jaarlijks worden er tientallen congressen over georganiseerd en elke keer klinkt de roep om actie. De noodzaak om van de lineaire verbruikseconomie naar de circulaire gebruikseconomie te gaan, wordt elke dag groter. Toch blijft het in de praktijk veelal bij praten. Om dat te doorbreken ondersteun ik, samen met Vincent van Rijsewijk, overheden en bedrijven om van wens naar uitvoering te komen. Op een heel praktische manier, vanuit een heel scherpe visie.

Sinds 1 januari 2015 is de overheid verplicht om duurzaam in te kopen. Maar hoe doe je dat? Welke criteria gelden dan en zijn er überhaupt wel alternatieven te koop? Wat voor invloed heeft dat op het budget en welke maatschappelijke, sociale en/of milieudoelstellingen kunnen ermee gerealiseerd worden? Dit zijn vragen die bij veel organisaties de kop op steken. En dan is er nog de term ‘biobased’. Wat is dat en wat kan ik ermee? Hoe kan ik mijn eigen organisatie, dienstverlening of productieproces circulair maken en daar biobased in passen? Allemaal praktische vragen die vaak moeilijk te beantwoorden zijn. Wie op zoek gaat naar antwoorden, komt in een wirwar van informatie, rapporten en veelheid aan congressen terecht.

Lees meer

Kennispaper: Dampopen bouwen doe je zo

Dampopen bouwen is in de jaren tachtig van de twintigste eeuw ontstaan in Duitsland, nu alweer ruim dertig jaar geleden. Het komt voort uit de gedachte om met zo veel mogelijk hernieuwbare materialen te bouwen en daarbij gebruik te maken van hun gunstige materiaaleigenschappen. Er ging het nodige onderzoek en out-of-the-box denken aan vooraf, maar deze uitdaging resulteerde in het belangrijkste argument voor dampopen bouwen: met dampopen bouwen is de risicodekking op voorkoming van schade door vochtcondensatie groter.

Een bijzondere eigenschap van hernieuwbare materialen is dat zij vocht kunnen bufferen zonder schade te veroorzaken en de isolerende werking te verminderen. Isolatiematerialen uit hernieuwbare grondstoffen kunnen een bepaalde hoeveelheid vocht (in damp of in watervorm) binden aan het materiaal. Deze eigenschap biedt bijvoorbeeld tijdens koudere weersomstandigheden extra zekerheid tegen bouwschade door vochttransport. Bij warmer weer kan het opgeslagen vocht in de isolatie gebruikt worden als buffer tegen opwarming van de constructie, en daarmee indirect oververhitting voorkomen.

Meer weten over dampopen bouwen met hernieuwbare materialen? Lees dan de kennispaper: Dampopen bouwen doe je zo! Externe link

Pleidooi voor inzet hernieuwbare energie én materialen

Al minstens 30 jaar zijn we bezig met een energietransitie: het reduceren van ons energiegebruik en de introductie van hernieuwbare energie. En nu lijkt er eindelijk een doorbraak te zijn in de woningbouw. De nul-energie en ‘Nul-op-de-Meter’-concepten worden volop toegepast en getest. Dit hebben we mede te danken aan de Chinezen die de markt van de zonnecellen hebben opengebroken. En de verschillende crises, zowel financieel als milieukundig, hebben dit proces nog eens extra versneld. De energieprestatie-eis voor gebouwen (EPC) is in de jaren negentig ingevoerd en heeft zijn werk gedaan. Anno 2015 kan deze worden afgeschaft. Voortaan is het voldoende om nul-energie of beter voor te schrijven. Een laag energiegebruik is niet per se de norm; het gaat om een balans tussen vraag en bouwplaatsgebonden energie-aanbod.

De consument, die overigens niet vraagt om een energieneutrale woning, maar om een woning met het comfortniveau en de gemakken van deze moderne tijd, krijgt eindelijk de noodzakelijke prestatiegarantie.

Materiaalgebruik
Maar nu ontstaat er een nieuwe kwestie, het materiaalgebruik explodeert. Naast het probleem van de grondstofuitputting (daarover in een volgende blog meer), heeft ook dit een aanzienlijke impact op de CO2-uitstoot. Er zit veel energie in de winning, het transport en de fabricage van materialen en producten. Maar wat betreft het materiaalgebruik, verkeren nog in de vroege jaren negentig sfeer: denken in maatregelen, in plaats van toekomstbestendige, integrale oplossingen. Zonder norm of ambitie. Het beleid tot nu toe heeft gefaald. Het boekje ‘Duurzaamheidsoorlog’ van Thomas van Belzen licht een tipje van de (bouw-)sluier op. Een tipje, want de lobby is enorm. Dit heb ik zelf onlangs nog ervaren toen ik schreef dat duurzaam beton niet bestaat. Net zo min als dat duurzaam hout bestaat. Het is namelijk het gebruik en de toepassing van het materiaal wat de ‘duurzaamheid’ bepaalt.

Lees meer

Hennep, een zeer veelzijdig gewas

‘Hennep is een zeer veelzijdig gewas’, zegt René Sauveur van Pantanova, een Nederlands adviesbedrijf op het gebied van hennepteelt en –verwerking. Maar de markt is moeilijk en moet worden veroverd. Nee, we hebben het niet over de hennepsoort waaruit THC wordt gewonnen, de bekende marihuana; we hebben het over industriële hennep, dat als hoofdproduct zijn veelzijdige vezel heeft, en ook veelzijdige oliën en eiwitten maakt. En cannabinoïden, stoffen met interessante medische toepassingen.

Lage footprint
Industriële hennep moet nog steeds een geloofwaardigheidskloof overwinnen. Kun je er echt niet high van worden? Nee, daarvoor ligt het gehalte THC te laag. Maar je kunt uit zijn vezel wel bouwmaterialen maken, en papier, textiel en composieten. En de plant is heel geschikt als grondstof voor ruwvoer voor melkkoeien (nee, ze worden er niet high van).
Hennep is in feite een eeuwenoud nuttig gewas, vroeger veel gebruikt voor touw maar in die toepassing verdrongen door sisal. Moderne soorten hennep zijn op vele markten toepasbaar. Een veelzijdig gewas, een gewas van de toekomst. Hoewel juist die veelzijdigheid op korte termijn een obstakel vormt omdat de oogst op meerdere markten tegelijkertijd moet worden verkocht. Vierkantsverwaarding, zoals dit tegenwoordig wordt genoemd.

Lees meer op biobasedpress.eu Externe link

Europese bedrijven steken € 70 miljoen in 10 biobased-projecten

Verschillende ondernemingen uit de Europese industrie investeren samen in zeven onderzoeken en drie demonstratieprojecten voor de toepassing van biologische grondstoffen. Samen met de Europese Commissie investeert het Europese bedrijfsleven via het Biobased Industries Consortium zo’n 120 miljoen euro in projecten rond biobased grondstoffen. Het bedrijfsleven neemt hiervan 70 miljoen euro voor hun rekening. 

In totaal zijn er 10 projecten uitgekozen voor het omzetten van biomassa en afvalstromen in waardevolle producten voor de chemie, bouw en transportsector. Marcel Wubbolts, Chief Technology Officer van het Nederlandse chemieconcern DSM zit het consortium voor.

“De bio-economie is een wereldwijde aangelegenheid”, zegt Wubbolts op de site van het consortium. “Met deze investeringen verzekeren we dat Europa een duurzame, concurrerende en innovatieve regio blijft.

Lees meer op duurzaambedrijfsleven.nl Externe link

Biobased onderzoeksagenda aangeboden aan minister Kamp

Minister Henk Kamp heeft de nieuwe onderzoeksagenda van TKI BBE ontvangen. Hierin wordt beschreven hoe de topsectoren in de aankomde 8 tot 12 jaar werken aan de realisatie van een biobased economy in Nederland. Vier programmalijnen vormen de rode draad voor nieuwe biobased ketens.  Naast energie komen, door technische ontwikkelingen, toepassingen als chemische bouwstenen en materialen onder andere voor verpakkingen steeds dichterbij. Hierdoor zijn verbindingen tussen sectoren essentieel. Het kernwoord? Biocascadering. 

Biocascadering
Biocascadering gaat er van uit zoveel mogelijk waardevolle verbindingen uit de biomassa te halen, voordat de resterende stroom wordt aangewend voor energiewinning. Het TKI BBE wil op korte termijn tot een efficiëntere inzet van biomassa voor energie en materialen komen. Op de langere termijn ziet TKI BBE belangrijke kansen voor solar capturing, het rechtstreeks omzetten van zonne-energie in chemische bouwstenen. Daarbij is Nederlandse expertise cruciaal om zonne-energie veel efficiënter te gebruiken.

Lees meer op topsectorenergie.nl Externe link

C2C beter fundament dan biobased

‘Iedereen praat over biobased. Bij onze afnemers leeft dat nog niet zo zeer. Het heeft vooral te maken met het ontbreken van een eenduidige normering en certificering, waardoor het begrip biobased erg fluïde is.’

Paul Konings, directeur van Holonite uit Tholen, weet waarover hij praat. Zijn bedrijf produceert al ruim 40 jaar producten voor de bouwsector. Het gaat hierbij onder meer om (raam)dorpels, vensterbanken en muurafdekkers. Holonite, in 1969 opgericht door de heren Hoppenbrouwers en Lodewijks (vandaar de naam), is een composietsteen: een mix van mineralen en een polyesterhars die bovengenoemde heren ontwikkelden als alternatief voor natuursteen en kunststoffen.

‘Het klinkt eenvoudig, mineralen en hars, maar het geheim van de smid zit in het harsmengsel waar we bepaalde additieven gebruiken. Zeg maar ons Coca-Cola-recept.’ De voordelen van Holonite zijn volgens Konings legio: het materiaal is kleurvast, doordat het product door en door gepigmenteerd is, het is niet poreus zodat het materiaal niet van binnenuit door vocht kan worden aangetast en het kan in allerlei vormen worden gegoten. ‘Hierdoor biedt Holonite meer mogelijkheden qua design, bijvoorbeeld in de detaillering van vensterbanken. We kunnen Holonite ook produceren zodat het sprekend lijkt op natuursteen, of allerlei pigmenten toevoegen. In de praktijk verkopen we 70 procent van het volume in zwart’, lacht Konings. ‘Ook kunnen we Holonite gemakkelijk nabewerken, bijvoorbeeld het boren van gaten als bevestingspunt.’

Lees meer op agro-chemie.nl Externe link

Biolaminaat van aardappelschillen en bloembollen

Fabrikant HuisVeendam uit Veendam tovert organische reststromen als aardappelschillen en bloembollenpellen met lijm uit aardappelzetmeel in biolaminaat.

Het materiaal is op dit moment onder andere geschikt voor wandplaten, maar op termijn hoopt het bedrijf het materiaal ook voor vloertoepassingen aan te kunnen aanbieden. Onderzoek moet leren hoe brandbestendig het biolaminaat is. Het valt nu nog onder de categorie ‘decoratiematerialen’.

Lees meer op Cobouw.nl

De stad biedt kansen voor biobased economy

Het begrip ‘biobased’ blijft discussies oproepen. Hartstikke goed, want we moeten kritisch blijven. Uit de ervaringen met biobrandstoffen blijkt bijvoorbeeld dat er ongewenste (duurzaamheids)effecten kunnen optreden bij het gebruik van biomassa. Gelukkig groeit het bewustzijn dat we spaarzaam met het milieu moeten omgaan: uit bescherming van onze aarde, om onze economie te moderniseren en om onze maatschappij toekomstbestendig te maken. Kunnen we onze levensstandaard verhogen met een duurzame biobased aanpak?

Hoe biobased kan werken
Volgens het Britse rapport An economy that works van Aldersgate Group, is een duurzame en toekomstbestendige economie te herkennen aan zes karakteristieken: een lage werkloosheid, gelijkheid van kansen, hoge mate van welzijn, een lage CO2-uitstoot, een afvalvrij bestaan en een verbeterde natuurlijke omgeving. Wie wordt hier nu niet gelukkig van?

Opvallend is dat drie van de zes kenmerken gerelateerd zijn aan milieuvraagstukken. In de sociale psychologie wordt onderkend dat mensen (individuen, groepen en organisaties) er moeite mee hebben om effectief te reageren op maatschappelijke uitdagingen, zoals de klimaatverandering. Burgers zien wel de noodzaak van een duurzame economie, maar wachten op overheid en bedrijfsleven. We hebben elkaar inderdaad hard nodig om de onvermijdelijke verandering teweeg te brengen, maar met een afwachtende houding komen er we niet. Daarom geloof ik in het gedachtegoed ‘Think Big, Start Small’.

Lees meer

Start-up maakt bouwmateriaal uit tequila-afval

De Mexicaanse start-up Plastinova maakt bouwmaterialen uit tequila-afval en reststoffen van gerecycled plastic. Volgens Plastinova is het materiaal zelfs sterker dan hout. Het restproduct van de productie van de Mexicaanse drank heeft een sterke vezelstructuur. De start-up Plastinova mengt de biomassa met gerecycled plastic tot bouwblokken die 10 tot 35 procent agavevezels bevatten.

Plastinova heeft inmiddels een leveringsovereenkomst gesloten met twee tequilaproducenten en levert materialen voor de bouw en voor meubels. Op termijn wil het bedrijf ook kokosvezels gaan gebruiken.

Lees meer op duurzaambedrijfsleven.nl

 

Indulge and Explore Natural Fiber Composites

Productontwerpers kunnen in grote mate bijdragen aan de ontwikkeling van toepassingsvoorbeelden van natuurvezelcomposieten in Nederland en de rest van de wereld. De verwachting is dat het gebruik van hernieuwbare grondstoffen een belangrijke bijdrage zal leveren aan een duurzame samenleving. Natuurvezelcomposieten vormen een alternatief voor verscheidene synthetische materialen en dragen bij aan de overgang naar een biobased circulaire economie.

Het inspiratieboek Natuurvezelcomposiet (in het Engels: Indulge and Explore Natural Fiber Composites – an invitation to product designers) bevat toepassingsvoorbeelden van dit veelzijdige biobased materiaal. De combinatie van natuurvezel zoals kokos, vlas, hennep, sisal met (bio)hars leent zich voor een scala aan producten met evenzovele verschillende eigenschappen, al naar gelang de gekozen ingrediënten en technieken.

Laat u inspireren en download hier de publicatie Externe link

Intentieovereenkomst Biobased Wonen ondertekend

Na een verkenning van een jaar werd op 8 april de intentieovereenkomst getekend voor de bouw van de 6B Woning; de biobased woning van VORM en haar bouwpartners. Voor 6B Wonen betekent het tekenen van de intentieovereenkomst een doorbraak op het gebied van samenwerken en materiaalgebruik. De samenwerking tussen de bouwpartners is op basis van transparantie en gelijkwaardigheid.

Lees meer Externe link

Huizen van gras en suiker

Aristoteles zei het al: “Als er een betere oplossing te vinden is, dan heeft de natuur deze ongetwijfeld al gevonden”. En zo is het.
Toen onze voorouders de eerste huizen bouwden van leem en stro, hadden ze geen andere keuze. Maar nu de bouw een wel erg dure en milieubelastende hobby is geworden, is de moderne mensch natuurlijke materialen aan het herontdekken.

Lees meer in de blog van Adjiedj Bakas  Externe link

Bouwkennis: KwartaalVisie biobased bouwen

In de tweede BouwKennis KwartaalVisie van 2015 staat de wereld van biobased bouwen centraal. De evolutionaire ontwikkelingen rondom dit thema roepen vragen op waar we in de bouw niet omheen kunnen. Want wat gaat de bouw hiermee doen? En welke potentie heeft biobased bouwen nu eigenlijk in de bouw?

Er wordt al veel biobased materiaal gebruikt in de bouw, waarvan hout waarschijnlijk de bekendste is. Er zijn echter ook minder voor de hand liggende voorbeelden als schelpen, kokos en natuurlijke oliën.

Meer weten? Bestel deze publicatie Externe link

Biobased = duurzaam? – Deel 2

Om te kunnen beantwoorden of biobased ook daadwerkelijk duurzaam is, moeten we eerst weten wat er met biobased bedoeld wordt en wat duurzaam precies inhoudt. In deel 1 van deze blog is de definitie van biobased nader uiteen gezet, in deze blog wil ik verder uitwijden over de term ‘duurzaamheid’.

Containerbegrip

De volgende vraag is dus: ‘Wat is duurzaam?’ De laatste jaren lijkt het een containerbegrip geworden voor alles wat iemand belangrijk vindt in het leven. Je kan alles duurzaam noemen, er is niemand die het tegen zal spreken.

Heel trendy is het bijvoorbeeld om zó te ontwerpen dat alles na levensduur gerecycled kan worden, zoals gebouwdelen. Heel duurzaam zegt men. Maar in feite is het het ontkennen van het huidige probleem; een vrijbrief om te bouwen wat we willen, ‘het kan later toch hergebruikt worden’. Met andere woorden, ‘we doen nu niks en straks lossen ze het wel op’. Dit soort redeneringen zijn feitelijk zelfs de oorzaak van schaarste aan materialen, omdat we ze nu ongebreideld gebruiken en uitputten, waardoor we straks wel verplicht zijn te recyclen. Waarom nu niet zelf al met hergebruikte materialen werken? En dat is dan nog maar de fysische kant van het begrip duurzaam. Er zitten tegenwoordig ook nog de broodnodige sociale, gezondheid- en comfortassociaties in.

Lees meer

Biobased = duurzaam?

Om te kunnen beantwoorden of biobased ook daadwerkelijk duurzaam is, moeten we eerst weten wat er met biobased bedoeld wordt en wat duurzaam precies inhoudt. Te beginnen met: ‘Wat is een biobased materiaal, grondstof of product?’ Een eerste, veelgehoorde reactie: ‘een natuurlijk product’. Maar dit is zeer breed en vaag,  in wezen is alles natuur.  Of we zouden ‘natuur’ net zo moeten definiëren zoals Freek de Jonge het in zijn show doet, wanneer hij zogenaamd aan zijn kleinzoon vraagt wat natuur is en deze doodleuk antwoordt: “Daar waar je geen bereik hebt”.

Een aantal organisaties spreekt van biobased materialen als zijnde materialen met ‘biomassa als grondstof’. Dat is een eenvoudig antwoord en meestal voldoende in een algemeen gesprek. Maar de vraag is of dat zo letterlijk bedoeld wordt. Want fossiele brandstoffen zoals olie, kolen en gas zijn ook van biomassa afkomstig. Biomassa heeft bovendien de connotatie dat het alleen van plantaardig origine is, soms ook wel nagroeibaar genoemd. Maar dat hoeft niet natuurlijk, want is beenderlijm dan niet biobased? Een Wikipedia-lemma benoemt dat ook zo: [biobased materials are] “substances derived from living (or once-living) organisms”. Als we deze definitie hanteren, dan horen de miljoenen jaren opgebouwde lagen kalkskeletjes waaruit olie ontstaat er wel bij natuurlijk. Lees meer